شەيخۇل ئىسلام، ئىمام ئىبنى قەييىم رەھىمەھۇللاھ «ئىئلامۇل مۇۋەققىئىين» ناملىق ئەسىرىدە بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن:

«ئاۋام خەلقنىڭ ھەممىگە مەشھۇر بولغان فىقھىي مەزھەپلىرىدىن بىرىگە ئەگىشىشى كېرەكمۇ يوق» دېگەن مەسىلى ھەققىدە ئىككى خىل كۆز قاراش مەۋجۇت. بىرىنچىسى، «كىشىنىڭ مۇئەييەن بىر مەزھەپكە ئەگىشىشى كېرەك ئەمەس» دېگەن ھۆكۈم بولۇپ، شەكسىز توغرا بولغىنى مۇشۇ ھۆكۈمدۇر. چۈنكى، ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى مەجبۇرىيەت قىلمىغان بىر ئىشنى باشقا ھېچكىمنىڭ مەجبۇرىيەت قىلىش ھوقۇقى بولمايدۇ. ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى ھېچقاچان بۇ ئۈممەتنىڭ مەزھەپلەردىن بىرىگە ئەگىشىشى كېرەكلىكىنى، ئۆزى ئەگەشكەن مەزھەپكە مەھكەم باغلىنىپ، باشقا مەزھەپلەردىن ئۇزاق تۇرۇشى كېرەكلىكىنى بۇيرۇغان ئەمەس. پەزىلەتلىك دەۋرلەر (يەن ساھابە، تابىئىن، ئىزباسار تابىئىن دەۋرلىرى) بۇنداق («مەزھەپتىن بىرىگە چىڭ ئېسىلىش كېرەك» دەيدىغان ۋە كىشىنى بۇنىڭغا مەجبۇر قىلىدىغان) ئىجرائاتلاردىن خالىي ھالدا ئۆتكەن. ئەگەر ئاۋام بىرەر مەزھەپكە باغلانغان تەقدىردىمۇ، ئاۋامنىڭ مەزھەپكە باغلىنىشى توغرا بولمايدۇ. ئاۋام خەلقنىڭ مەزھىپى بولمايدۇ. چۈنكى، مەزھەپ تۇتۇش — شەرئىي ھۆكۈم ۋە كۆز قاراشلارنى ئوتتۇرىغا قويۇش ئىمكانىغا ئىگە بولغان، ئىمكانىغا يارىشا مەزھەپلەرنى تەتقىق قىلغانلارغا، ياكى مۇئەييەن بىر مەزھەپنىڭ فىقھى كىتابلىرىنى ئوقۇپ، مەزھەپ ئىماملىرىنىڭ پەتىۋا، كۆز قاراشلىرىنى بىلگەن كىشىلەرگە مۇناسىۋەتلىك ئىشتۇر. (ئاۋام خەلقنىڭ بۇنداق ئىمكانى بولمايدۇ.) بۇنداق بىر ئىمكان ۋە ئالاھىدىلىككە ئىگە بولمىغان تۇرۇپمۇ «مەن شافىي مەزھىپىدە»، «مەن ھەنبەلىي مەزھىپىدە» («مەن ھەنەپىي مەزھىپىدە») دەپ قويۇش بىلەنلا، كىشى شافىي ياكى ھەنبەلىي بولۇپ قالمايدۇ. شۇنىڭدەك، كىشى «مەن فەقىھ»، «مەن گرامماتىكىشۇناس»، «مەن يازغۇچى» دەپ قويۇش بىلەنلا، راست مۇشۇنداق بولۇپ قالمايدۇ.

مەن شافىي، مەن مالىكىي، مەن ھەنەفىي دېگەن كىشى ئۆزىنىڭ ئۆزى داۋا قىلغان ئىمامغا تەۋە ئىكەنلىكىگە، ئۇنىڭ يولىدىن ماڭغانلىقىغا ئىشىنىدۇ. بۇ داۋالار پەقەت ئىلىم، مەرىپەت ۋە ئىستىدلال جەھەتلەردە ئىماملاردىن بىرىنىڭ يولىنى تۇتقان كىشى ئۈچۈن كۈچكە ئىگە بولۇشى مۇمكىن. بۇلاردىن خەۋەرسىز ھالدا، ئۆزى داۋا قىلغان ئىمامنىڭ ئىلىم، يول ۋە مەنھىجىدىن بەكمۇ ئۇزاق ھالەتتە تۇرۇپ، «مەن پالانچى مەزھەپتە» دەپ داۋا قىلىپ، ئۆزىنى مۇئەييەن بىر مۇجتەھىد ئىمامغا نىسبەت بېرىشى قانداقمۇ توغرا بولسۇن؟

ئاۋام خەلقنىڭ سەھىھ بىر مەزھىپىنىڭ بولۇشىنى تەسەۋۋۇر قىلغىلى بولمايدۇ. تەسەۋۋۇر قىلىنغان تەقدىردىمۇ، بۇ تەسەۋۋۇرنىڭ ھېچبىر قىممىتى يوقتۇر. ھېچكىشىنىڭ بىر مەزھەپنى تۇتۇپ، بىر مەزھەپنى تاشلاش\ ئۇنىڭدىن ئۇزاق تۇرۇش ئارقىلىق بۇ ئۈممەتنىڭ مۇجەھىد ئالىملىرىدىن بىرىنىڭ مەزھىبىگە تەۋە بولۇشى كېرەك ئەمەس.

مۇئەييەن مەزھەپتىن بىرىگە ئەگىشىش پەرز، دېگەن بۇ داۋا بۇ ئۈممەتنىڭ ئارىسىدا ئوتتۇرىغا چىققان، بەكمۇ قەبىھ بىدئەتتۇر. مۇجتەھىد ئىماملاردىن ھېچبىرى «كىشىنىڭ فىقھىي مەزھەپلەردىن بىرىگە ئەگىشىشى پەرز» دېگەن ئەمەس. مۇجتەھىد ئىماملار ئۈممەتكە بۇنداق پەرزنى  زورلاپ تېڭىشتىن ئۇزاق؛ ئاللاھ ۋە رەسۇلىنى بىلىدىغان، ئاللاھنىڭ ۋە رەسۇلىنىڭ ھۆكۈملىرىنى بىلىدىغان؛ دەرىجە، مەرتىۋە جەھەتتە ئۆزىدىن كېيىنكى ھەر كىمدىن ئۈستۈن زاتلار ئىدى. «مۇجتەھىد ئالىملاردىن بىر ئالىمنىڭ مەزھىپىگە باغلىنىش ۋاجىپ»، «تۆت مەزھەپتىن بىرىگە باغلىنىش ۋاجىپ» دېگەن سۆزلەرنىڭ ھەممىسى رەت قىلىنىدىغان، ئاساسسىز سۆزلەردۇر.

نەقەدەر ھەيران قالارلىق-ھە! رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمنىڭ، تابىئىن ۋە تەبەئىي تابىئىنلارنىڭ، شۇنداقلا باشقا ئىماملارنىڭ مەزھەپلىرى يەر يۈزىدىن تامامەن يوقۇلۇپ كېتىپ، بارچە ئىمام ۋە فەقىھلەرنىڭ ئارىسىدا پەقەت تۆت ئالىمنىڭ مەزھىپىلا قېلىپ قالغانمىكىنە؟! ئىماملاردىن تۆت مەزھەپكە ئەگىشىش پەرز دېگەن، بۇنداق بىر تەشۋىقاتقا يەڭ شىمايلىغان، ئېيتقان سۆزلىرىنىڭ بىرەر جۈملىسى مۇشۇ مەناغا ماڭىدىغان بىرەر ئىمام بارمۇ؟ ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى ساھابە، تابىئىن ۋە تەبەئىي تابىئىنغا پەرز قىلغان ئىش — قىيامەتكە قەدەر كېلىدىغان بارچە ئىنسانلارغىمۇ پەرز قىلىنغاندۇر. ۋەزىپە-مەسئۇلىيەتلەرنىڭ شەكىل ۋە مىقدارى ئىمكان، ئىمكانسىزلىق، زامان ۋە ماكانغا يارىشا ئۆزگەرسىمۇ، ۋەزىپە-مەسئۇلىيەتلەر ئۇل ئاساس نۇقتىسىدىن ئۆزگەرمەيدۇ، (مەلۇم بىر دەۋردە ياشىغان مۇسۇلمانلار ئىسلامدا شەرىئەت قىلىپ بەلگىلەنگەن مۇئەييەن بىر مەسىلىدە مۇئەييەن بىر يولنى، باشقا بىر دەۋردە ياشىغان مۇسۇلمانلار ئۇ مەسىلىدە باشقىلارغا ئوخشىمايدىغان يەنە بىر يولنى تۇتىدىغان شەكىلدە) پەرقلىق بولمايدۇ. كىشى قايسى دەۋردە ياشىغان بولسا بولسۇن، ئۇلارنىڭ مەسئۇلىيىتى ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى پەرز قىلىپ بەلگىلىگەن قانۇن، شەرىئەتكە بويسۇنۇشتۇر. (پەزىلەتلىك ئۈچ ئەۋلاد ئەجداد مۇسۇلمانلار دەۋرىدە مۇئەييەن بىرەر مەزھەپكە ئەگىشىش پەرز بولمىغىنىدەك، باشقا دەۋرلەردىمۇ ئوخشاشلا پەرز بولمايدۇ.)

ئاۋام خەلقنىڭ مۇئەييەن بىر مەزھەپكە ئەگىشىشى كېرەكلىكى مەيدانىنى تۇتقانلار «مۇئەييەن مەزھەپكە ئەگەشكەن ئاۋام-خەلق ئۆزى باغلانغان مەزھەپنى ھەق دەپ قارايدۇ. شۇ سەۋەبلىك، مۇشۇ قەتئىي چۈشەنچىسىگە ئەمەل قىلىشى (مەزھەپلەردىن بىرىگە باغلىنىشى) كېرەك» دېيىشكەن. بۇنداق دەيدىغان كىشىلەرنىڭ بۇ سۆزلىرى توغرا بولغان تەقدىردە، مەزھەپكە ئەگەشكەن كىشىنىڭ ئۆز مەزھىپىگە تەۋە ئالىملاردىن باشقىسىدىن پەتىۋا سورىشى، مەزھەپ ئىمامىغا تەڭداش ياكى ئۈستۈن بولغان باشقا بىر ئىمامنىڭ مەزھىپىگە كۆچۈشى قاتارلىقلارنىڭ ھارام ئىكەنلىكىنى سۆزلىشىمۇ توغرا بولغان ۋە كېرەك بولغان بولاتتى. (بۇنداق دېيىش ھېچبىر ئالىمنىڭ نەزىرىدە توغرا ئەمەس.) شۇ ۋەجىدىن، كىشىلەرگە بۇنداق پەرزلەرنى تېڭىشنىڭ خاتا بولۇشى، تېڭىلغان بۇ پەرزلەردىن مەيدانغا كېلىدىغان نەتىجىلەرنىڭ خاتا بولۇشىغا يول ئاچىدۇ. ئۆزى ئەگەشكەنلىكىنى داۋا قىلغان مەزھەپنىڭ  تامامەن ھەقلىقىگە شەكسىز ئىشەنچ قىلغان كىشى، ئۆزى ھەق دەپ ئەگەشكەن مەزھەپتىكى بىرەر ھۆكۈم رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمنىڭ شۇ ھەقتىكى بىرەر سەھىھ ھەدىسى بىلەن، ياكى تۆت خەلىپىنىڭ بىرەر ھۆكمى بىلەن قارشىلىشىپ قالسا، رەسۇلۇللاھتىن كەلگەن دەلىل بىلەن ساھابىلەردىن كەلگەن دەلىلنى تاشلاپ، ئۆزى ئەگەشكەن ئىمامنىڭ ھۆكمىنى تۇتۇشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. (بۇنداق قىلىش ھەر قانداق ئەھۋالدا ھارامدۇر، ئېغىر جىنايەتتۇر، رەسۇلۇللاھقا ئاسىيلىق قىلىپ، رەسۇلۇللاھقا ئىتائەتتىن ۋە رەسۇلۇللاھقا ئەگىشىشتىن يۈز ئۆرىگەنلىكتۇر. ئىسلام ئۆلىمالىرىنىڭ بىردەك ئىتتىپاقى بىلەن، رەسۇلۇللاھتىن كەلگەن سەھىھ ھۆكۈمگە ئەگىشىش ۋاجىپ، بۇنىڭ ئەكسىنى تۇتۇۋېلىش جىنايەتتۇر.)

كىشىنىڭ تۆت مەزھەپ ئىمامىدىن ياكى باشقا ئالىملاردىن پەتىۋا سورىشى توغرا. مەيلى پەتىۋا سورىغۇچىنىڭ، مەيلى پەتىۋا بەرگۈچى مۇپتىنىڭ تۆت مەزھەپ ئىمامىدىن بىرەرسى بىلەن ئۆزىنى چەكلىۋېلىشى ۋاجىپ ئەمەس، ئۈممەتنىڭ بۇ ھەقتىكى ئىجمائى (ئىتتىپاقى) مۇشۇنداقتۇر. شۇنىڭدەك، بىر ئالىمنىڭ ئۆزى بىلەن يۇرتداش بولغان مۇھەددىسلەرنىڭ ھەدىسىنى قوبۇل قىلىپ، باشقا يۇرتنىڭ مۇھەددىسلىرىنىڭ ھەدىسلىرىنى تەرك ئېتىشىمۇ ۋاجىپ ئەمەس. دەل ئەكسىچە، ئەگەر ھەدىس سەھىھلا بولسا، مەيلى ھىجازلىق، مەيلى ئىراقلىق، مەيلى شاملىق، مەيلى مىسىرلىق ۋە ياكى يەمەنلىك، جۈملىدىن بارچە مۇسۇلماننىڭ شۇ ھەدىسنىڭ ھۆكمى بويىچە ئەمەل قىلىشى پەرز بولىدۇ. [ئىمام ئىبنى قەييىم: ئىئلامۇل مۇۋەققىئىين 2\684] [ئىمام ئىبنى قەييىمنىڭ سۆزلىرى مۇشۇ يەردە ئاياقلاشتى.]

ئىمام ئىبنى ھەجەر رەھىمەھۇللاھ مۇنداق دېگەن: رەسۇلۇللاھنىڭ بۇيرۇقىغا ئىتائەت قىلىش پەرز بولغانلىقتىن – ئۇ بۇيرۇقنىڭ مۇستەھەبلىككە ياكى باشقا ھۆكۈمگە ماڭىدىغانلىقىغا ئېنىق دەلىل بولمىغانلا تەقدىردە -رەسۇلۇللاھنىڭ بۇيرۇقىنى بەجا كەلتۈرمەسلىك ھارام ھېسابلىنىدۇ.(فەتھۇل بارى 13/425)

ئىمام ئىبنى باتتال رەھىمەھۇللاھ مۇنداق دېگەن: ھەر قانداق كىشى بىلمەستىن ياكى خاتالىشىپ قېلىپ سۈننەتكە ئۇيغۇن ئەمەس ھۆكۈم چىقارسا ئۇنىڭ سۈننەتكە قايتىشى، سۈننەتكە زىت نەرسىنى تاشلىشى پەرز. مانا بۇ سۈننەتكە ئېسىلىشنىڭ دەل ئۆزىدۇر.»(فەتھۇل بارى 13/405)

— مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى

The post مەزھەپكە ئەگىشىش پەرزمۇ ياكى سەھىھ ھەدىسكە ئەگىشىشمۇ؟ | ئىمام ئىبنى قەييىم first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post مەزھەپكە ئەگىشىش پەرزمۇ ياكى سەھىھ ھەدىسكە ئەگىشىشمۇ؟ | ئىمام ئىبنى قەييىم appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

پەتىۋا بەرگۈچى: ئەللامە سالىھ فەۋزان

سوئال: پەزىلەتلىك شەيخ! كىشىنىڭ ئۆزىنى «مەن مالىكى» (يەنى مەن مالىكىي مەزھىپىدە) دېيىشى، ياكى «مەن ھەنبەلى» (مەن ھەنبەلى مەزھىبىدە) دېيىشى دۇرۇسمۇ؟ چۈنكى، بەزى ئىلىم تالىپلىرى بۇنداق دېيىشنى دۇرۇس ئەمەس دېيىشىۋاتىدۇ.

ئەللامە سالىھ فەۋزان:

ئۇنىڭ نېمە دېيىشىنى كۈتىسەن؟

كىشىنىڭ ئۆزىنى «مەن ھەنبەلى، مەن شافىي، مەن مالىكى» دېيىشىدە ھېچبىر مەسىلە يوق. بۇلار ئەھلى سۈننەت مەزھىپىدۇر. كىشىنىڭ ئەھلى سۈننەتنىڭ مەزھەپلىرىنى ئىنكار قىلىشى دۇرۇس ئەمەس.

بىراق، ئۆزىنى مەزھەپكە تەۋە قىلغان كىشى مەسىلەن «ھەق ھەنبەلى مەزھىپىدىن باشقىسىدا ئەمەس» دېسە، بۇ دۇرۇس ئەمەس.

تۆت مەزھەپنىڭ ھەممىسى ئەھلى سۈننەتكە تەۋە مەزھەپلەردۇر ۋە ياخشىلىق ئۈستىدىدۇر دېيىلسە، بۇنىڭدا ھېچبىر خاتالىق يوق. [ئەللامە سالىھ فەۋزاننىڭ بۇ ھەقتىكى پەتىۋاسى مۇشۇ يەردە تۈگىدى.]

 شەيخۇل ئىسلام ئىبنى تەيمىييە رەھىمەھۇللاھ مۇنداق دېگەن:

ومَعْلُومٌ أنَّ أهْلَ المَذاهِبِ كالحَنَفِيَّةِ والمالِكِيَّةِ والشّافِعِيَّةِ والحَنْبَلِيَّةِ دِينُهُمْ واحِدٌ. وكُلُّ مَن أطاعَ اللَّهَ ورَسُولَهُ مِنهُمْ بِحَسَبِ وُسْعِهِ كانَ مُؤْمِنًا سَعِيدًا بِاتِّفاقِ المُسْلِمِينَ.

مەلۇمكى، ھەنەفىي، مالىكىي ، شافىئىي ۋە ھەنبەلىي ھەزھىپىگە ئەگەشكۈچىلەرنىڭ دىنى بىر. ئۇلارنىڭ ئىچىدىن تاقىتىنىڭ يېتىشىچە ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئىتائەت قىلغانلارنىڭ ھەممىسى مۇسۇلمانلارنىڭ ئىتتىپاقى بىلەن بەختلىك مۆئمىندۇر. (ئىمام ئىبنى تەيمىييە، مەجمۇئۇل فەتۋا 27-جىلد، 462-بەت)

— مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post كىشىنىڭ ئۆزىنى «مەن مالىكى» ياكى «مەن ھەنبەلى» دېيىشى دۇرۇسمۇ؟ | ئەللامە سالىھ فەۋزان پەتىۋاسى first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post كىشىنىڭ ئۆزىنى «مەن مالىكى» ياكى «مەن ھەنبەلى» دېيىشى دۇرۇسمۇ؟ | ئەللامە سالىھ فەۋزان پەتىۋاسى appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

پەتىۋا بەرگۈچى: ئىمام ئىبنى باز رەھىمەھۇللاھ

سوئال: كىشىنىڭ بىرەر مەزھەپكە ئەگىشىشى پەرزمۇ؟ «مەزھەپسىزلىك ئىسلام شەرىئىتىگە تاشلانغان ئەڭ خەتەرلىك بىدئەتتۇر» ماۋزۇلۇق بىر كىتاپ مەۋجۇت. مەزھەپسىزلىك راستتىنلا بىدئەتمۇ؟

شەيخ بۇ سوئالغا مۇنداق جاۋاب بەرگەن:

مەزھەپكە ئەگىشىش پەرز ئەمەس. كىمكى «كىشى مەزھەپلەردىن بىرەرسىگە ئەگىشىشى پەرز، يەنى ئىمام ئەھمەدنىڭ، ئىمام مالىكنىڭ ياكى ئىمام شافىينىڭ مەزھىبىدىن بىرەرسىگە ئەگىشىشىنى پەرز» دېسە، خاتا سۆزدۇر.

مەزھەبلەر ساھابە ۋە تابىئىنلار دەۋرىدە يوق بولۇپ، ئۇلاردىن كېيىن ئوتتۇرىغا چىققان. بۇ ۋەجىدىن، مەزھەپكە ئەگىشىش ھېچكىم ئۈچۈن پەرز ھېسابلانمايدۇ.

مەزھەپلەرنى شەكىللەندۈرگۈنى (ئىلىم-پەزىلەتتە) مەشھۇر بولغان ئالىملارنىڭ سۆزلىرىدۇر. مەزھەپ ئىماملىرىنىڭ سۆزلىرى يېزىپ قالدۇرۇغان، شۇڭا مەۋجۇت مەزھەپلەر مەشھۇر بولۇپ تونۇلغان.

ئىمام ئەھمەد رەھىمەھۇللاھ، ئىمام مالىك رەھىمەھۇللاھ، ئىمام شافىي رەھىمەھۇللاھ، ئىمام ئەبۇ ھەنىفە رەھىمەھۇللاھ قاتارلىقلار ئىسلام ئۆلىمالىرىدۇر. سۇفيان سەۋرى، ئەۋزائىي، ئىسھاق ئىبنى راھۇۋەيھ قاتارلىقلارمۇ ئۇلارنىڭ دەرىجىسىدىكى ئۆلىمالاردۇر. بىزنىڭ سەۋرىنىڭ، ئىبنى ئۇيەينەنىڭ، ئىسھاق ئىبنى راھۇۋەيھنىڭ ياكى ئەۋزائىنىڭ، ياكى ئۇلاردىن باشقا مۇجتەھىد ئۆلىمالارنىڭ پەتىۋالىرىنى تۇتۇشىمىز پەرز ئەمەس. شۇنىڭدەك، ئىمام ئەھمەدنىڭ، ئىمام مالىكنىڭ، ئىمام شافىينىڭ ياكى ئىمام ئەبۇ ھەنىفەنىڭ پەتىۋالىرىنى تۇتۇشىمىزمۇ پەرز ئەمەس.

لېكىن، بىز ئىختىلاپلىق فىقھى مەسلىلەردە بۇ ئىماملارنىڭ پەتىۋالىرىغا نەزەر سالىمىز، قايسىسىنىڭ پەتىۋاسى ھەقكە — يەنى قۇرئان ۋە سۈننەتنىڭ شۇ ھەقتىكى مۇرادىغا — ئۇيغۇن كەلسە، ئۇنىڭ پەتىۋاسىنى قوبۇل قىلىمىز، كىمنىڭ پەتىۋاسى ھەقكە زىت كەلسە، ھەقكە زىت پەتىۋانى تەرك ئېتىمىز.

ئەگەر بىرەر مەسلىدە بۇ ئىلگىرى ئۆتكەن سەلەپ ئۆلىمالىرى ئىتتىپاققا (ئىجمائقا) كەلگەن بولسا، ئۇ ھالدا سەلەپ ئۆلىمالىرىنىڭ ئىجمائىغا ئەگىشىش پەرزدۇر، ئىجمائقا خىلاپلىق قىلىشقا يول يوق.

سەلەپ ئۆلىمالىرى ئىجمائقا (ئىتتىپاققا) كەلگەن مەسىلىدە، ئىجمائقا ئەگىشىش پەرزدۇر.

تۆت ئىمام ۋە شۇلارغا تەڭداش مۇتلەق مۇجتەھىد ئۆلىمالار ئىختىلاپلاشقان مەسىلە قۇرئان-سۈننەتكە قايتۇرۇلىدۇ. ئايەتتە دېيىلگىنىدەك: {ئەگەر بىرەر ئىشتا ئىختىلاپلىشىپ قالساڭلار، ئۇ ئىشتا قۇرئان ۋە سۈننەتكە مۇراجىئەت قىلىڭلار.} (سۈرە نىسا،59-ئايەت)

بۇ ۋەجىدىن، كىتاپ ۋە سۈننەتكە مۇۋاپىق كەلگەن ھۆكۈملەرنى قوبۇل قىلىپ، زىت كەلگىنىنى بولسا تەرك ئېتىمىز.

مەزھەپسىزلىك سۆزىگە كەلسەك، مەزھەپسىزلىكنى تىلغا ئالغان كىشى بۇ سۆزى ئارقىلىق «مەزھەپكە ئەگىشىش پەرز ئەمەس» دېمەكچى بولسا، ئۇ ھالدا بۇ گەپ توغرا.

ئەگەر، مەزھەپسىزلىكنى تىلغا ئالغان كىشى بۇ سۆزى ئارقىلىق كىشىنىڭ ئۆزىنى مەزھەپكە تەۋە قىلىشى دۇرۇس ئەمەس دېمەكچى بولسا، ئۇ ھالدا بۇ سۆز خاتا سۆزدۇر.

كىشىنىڭ ئۆزىنى مەزھەپكە تەۋە قىلىشى دۇرۇس.كىشى بىرەر مەزھەپ تەلىماتى تەسىرى ئاستىدا ئۆسۈپ يېتىلگەنلىكى ياكى مۇئەييەن بىرەر مەزھەپكە ئەگىشىدىغان شەيخنىڭ قولىدا ئىلىم تەھسىل قىلغانلىقى سەۋەبلىك ئۆزىنى مەزھەپلەردىن بىرەرسىگە نىسبەت بېرىپ، ئۆزىنى شافىي، ياكى ھەنبەلىي، ياكى مالىكىي ۋە ياكى ھەنەفىي دەپ ئاتىسا، ئۇ ھالدا ئۆزىنى بۇ شەكىلدە مەزھەپكە تەۋە قىلىشىدا چەكلىمە يوق. ئۆزىنى مەزھەپكە تەۋە قىلىش زەرەرلىك ئىش ئەمەس.

مەزھەپكە ئەگەشكەن كىشى قارىسىغا تەقلىد قىلغۇچى بولۇپ قالماسلىقى، ياكى ئۆز مەزھىپىنى مۇتلەق ھەق دەپ تۇرۇۋالماسلىقى لازىم.

ئەگەر ھەق ئۆزىگە ئاشكارا بولسا، ۋە ئاشكارا بولغان بۇ ھەق ئۇنىڭ مەزھىپىدىكى مۇناسىۋەتلىك ھۆكۈمگە زىت بولغان تەقدىردىمۇ، كىشى (مەزھەپتىكى خاتا كەتكەن ھۆكۈمگە ئەمەس،) ھەقكە ئەگىشىشى كېرەك.

مەزھەپ مۇتىئەسسىپلىكى ياكى قارىغۇلارچە تەقلىد قىلىش دۇرۇس ئەمەس.

دېمەك، «مەزھەپ تۇتماسلىق» دېيىش بىلەن «مەزھەپ مۇتىئەسسىپلىكى قىلىش ۋە قارىغۇلارچە تەقلىد قىلىش دۇرۇس ئەمەس» دېگەننى مەقسەت قىلغان بولسا، ئۇ ھالدا بۇ توغرا.

ئەگەر، ئۇ بۇ ئارقىلىق كىشىنىڭ ئۆزىنى مەزھەپكە تەۋە قىلىشىنى دۇرۇس ئەمەس دېمەكچى بولسا، ئۇ ھالدا بۇ كىشى ئەھلى ئىلىمنىڭ يولىغا خىلاپلىق قىلغان بولىدۇ، بۇنىڭ ئاساسى يوق.

ھەقىقىي رەت قىلىدىغان ئىش — پالانچىغا ياكى پوكۇنچىغا، ئۇنىڭ ھۆكمى خاتا بولۇپ قالغان تەقدىردىمۇ، «ھەق مۇتلەق شۇنىڭدا» دەپ ئېسىلىۋېلىشتۇر.

بۇنداق قارىغۇلارچە تەقلىد قىلىش چۈشەنچىنىڭ تېيىزلىقىدىن، شەرئىي دەلىللەرنى كۆزدىن كەچۈرۈشنىڭ يېتەرسىزلىكىدىن كېلىپ چىقىدۇ. قارىغۇلارچە تەقلىد قىلىش چەكلىنىدۇ.

كىشى بىرەر مەزھەپكە ئەگەشسە، لېكىن ئۆز مەزھىبىدىكى ھۆكۈم ھەقكە زىت بولۇپ قالغاندا، ئۆز مەزھىبىدىكى خاتا ھۆكۈمنى تاشلاپ، ھەقنى قوبۇل قىلسا، ئىشنىڭ توغرىسى مانا بۇدۇر.

— مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى

The post تۆت مەزھەپتىن بىرەرسىگە ئەگىشىش پەرزمۇ؟ | ئىمام ئىبنى باز پەتىۋاسى first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post تۆت مەزھەپتىن بىرەرسىگە ئەگىشىش پەرزمۇ؟ | ئىمام ئىبنى باز پەتىۋاسى appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.