سوئال: ئايال كىشى ھەم رامزاننىڭ قازا روزىسىغا ھەم شەۋۋال روزىسىنىڭ نەپلە روزىسىغا تەڭ نىيەت قىلىپ، روزا تۇتسا بولامدۇ؟ ياكى باشتا چوقۇم رامزاننىڭ قازا روزىسىنى ئادا قىلىۋېتىپ، ئاندىن ئالتە كۈنلۈك شەۋۋال روزىسىنى تۇتۇشى كېرەكمۇ؟

پەتىۋا بەرگۈچى: ئىمام ئىبنى باز رەھىمەھۇللاھ (ۋاپاتى: ھ1420)

(مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى)

شەيخ بۇ سوئالغا مۇنداق جاۋاب بەرگەن:

شۇنداق، باشتا رامزاننىڭ قازاسىنى قىلىدۇ. ئاندىن، خالىسا شەۋۋالنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتىدۇ. ئالتە كۈنلۈك شەۋۋال روزىسىنى نەپلە روزىدۇر. شەۋۋال ئېيىدا رامزاننىڭ قازا روزىسىنى تۈگىتىپ بولۇپ، ئاندىن شەۋۋالنىڭ ئالتە كۈنلۈك نەپلە روزىسىنى تۇتسا، بۇ ناھايىتى چوڭ ياخشىلىقتۇر.

لېكىن، كىشى رامزاننىڭ قازا روزىسى بىلەن شەۋۋالنىڭ ئالتە كۈنلۈك نەپلە روزىسىغا تەڭ نىيەت قىلىپ روزا تۇتۇش ئارقىلىق — بىزگە زاھىر بولغىنىدەك — ئالتە كۈنلۈك نەپلە روزىنىڭ ساۋابىغا نائىل بولالمايدۇ. ئالتە كۈنلۈك شەۋۋال روزىسىنى مۇئەييەن كۈنلەردە مەخسۇس نىيەت قىلىپ تۇتۇش لازىم.

— مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى

مەنبە: (هل يجوز صيام ست من شوال بنية القضاء والتنفل؟)

The post شەۋۋال ئېيىدا ھەم رامزاننىڭ قازا روزىسىنى، ھەم شەۋۋال روزىسىنى نىيەت قىلىپ نەپلە روزا تۇتساق بولامدۇ؟ first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post شەۋۋال ئېيىدا ھەم رامزاننىڭ قازا روزىسىنى، ھەم شەۋۋال روزىسىنى نىيەت قىلىپ نەپلە روزا تۇتساق بولامدۇ؟ appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

ئىمام مەرۋەزى (ۋاپاتى: 294) «ئۆلىمالارنىڭ ئىختىلاپلىرى» ناملىق ئەسىرىدە بۇ ھەقتە مۇنداق دېگەن:

ئىمام سۇفيان (سەۋرى) رەھىمەھۇللاھ مۇنداق دېگەن: كىشى بىر كۈنلۈك رامزان روزىسىنى قەستەن بۇزۇۋەتسە، بۇنىڭ كاففارىتى ئۈچۈن شۇ بىر كۈننىڭ قازا روزىسىنى تۇتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئەگەر تاپالىسا بىر قۇلنى ئازاد قىلىدۇ. ئەگەر ئازاد قىلىدىغان قۇل تاپالمىسا، (شۇ بىر كۈنلۈك قەستەن بۇزغان روزىسىنىڭ كاففارىتى ئۈچۈن، بىر كۈننىڭ قازاسىنى قىلغاندىن سىرت) ئۈزۈلدۈرمەي ئاتمىش كۈن روزا تۇتىدۇ. ئەگەر ئۈزۈلدۈرمەي ئاتمىش كۈن روزا تۇتۇشقا قادىر بولالمىسا، ئۇ ھالدا ئاتمىش مىسكىنگە تائام بېرىدۇ.

ئەسھابۇ رەينىڭ (رەي ئەھلىنىڭ) جىما ياكى يەپ ئىچىش ئارقىلىق رامزان روزىسىنى قەستەن بۇزۇۋەتكەن كىشى ھەققىدە بەرگەن ھۆكمىمۇ يۇقىرىقىدەكتۇر.

قەستەنلىك بىلەن قۇسۇش ئارقىلىق روزىسىنى بۇزۇۋەتكەن كىشى، ۋەياكى شېغىل تاش، ئۈنچە-مەرۋايىت ۋە مۇشۇنىڭغا ئوخشاش نەرسىلەرنى يۇتۇۋېتىش ئارقىلىق روزىسىنى بۇزۇۋەتكەن كىشى شۇ كۈنلۈك روزىسىنى قازاسىنى قىلىدۇ. بۇنداق قىلغۇچىغا كاففارەت يوقتۇر. (يەنى قۇل ئازاد قىلىش، ياكى مىسكىنگە تائام بېرىش قاتارلىق ئىشلارنى قىلمايدۇ.)

ئىمام شافىئىىي رەھىمەھۇللاھ مۇنداق دېگەن: كىشى جىما قىلىش ئارقىلىق ئۆز روزىسىنى بۇزۇۋەتسە، شۇ بۇزۇۋەتكەن كۈننىڭ روزىسىنى قايتا تۇتۇپ قازاسىنى قىلىش بىلەن بىرگە، بۇ قىلمىشى ئۈچۈن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم بۇيرۇغاندەك كاففارەت بېرىدۇ. (كاففارەت باشتا نەقىل قىلىنغان، ئىمام سۇفيان سەۋرىنىڭ ئېيتقىنىدەكتۇر.) جىمادىن باشقا ئىش بىلەن روزىسىنى بۇزۇۋەتكەن كىشى شۇ كۈنلۈك روزىسىنى تولۇقلاپ تۇتۇپ قازاسىنى قىلىدۇ. بۇنداق كىشىگە كاففارەت بېرىش كېرەك ئەمەس.

ئىمام ئەھمەدمۇ مۇشۇنداق دېگەن. ئىسھاق ئىبنى راھۇۋەيھ سۇفيان سەۋرىگە ئوخشاش ھۆكۈم بەرگەن. [اختلاف العلماء للمروزي 208] — مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post رامزان روزىسىنى قەستەن بۇزۇۋەتكۈچى قانداق قىلدۇ؟ first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post رامزان روزىسىنى قەستەن بۇزۇۋەتكۈچى قانداق قىلدۇ؟ appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

ئەللامە سالىھ ئەلفەۋزان بۇ ھەقتىكى سوئالغا مۇنداق پەتىۋا بەرگەن:

ئالدى بىلەن ئەر ۋە ئايال ئىككەيلەن جىما قىلغان كۈننىڭ قازاسىنى قىلدۇ.

ئاندىن، ئەگەر تاپالىسا ھەر بىرى بىردىن قۇل ئازاد قىلىدۇ. تاپالمىسا، ئەر ۋە ئايال ھەر ئىككىسى ئۈزۈلدۈرمەي ئىككى ئاي روزا تۇتىدۇ. [ئەللامە سالىھ ئەلفەۋزان پەتىۋاسى]

— مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى
ئەرەپچە مەنبەسى ئۈچۈن چېكىڭ

The post رامزان كۈندۈزىدە ئايالى بىلەن جىما قىلغان كىشى قانداق قىلىدۇ؟ | ئەللامە سالىھ فەۋزان first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post رامزان كۈندۈزىدە ئايالى بىلەن جىما قىلغان كىشى قانداق قىلىدۇ؟ | ئەللامە سالىھ فەۋزان appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

— مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post يالغۇز جۈمە كۈنى روزا تۇتۇش دۇرۇسمۇ؟ | ئەللامە سالىھ فەۋزان first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post يالغۇز جۈمە كۈنى روزا تۇتۇش دۇرۇسمۇ؟ | ئەللامە سالىھ فەۋزان appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

ئاشۇرا روزىسى ھەققىدە مۇھىم پەتىۋا | ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن

   442-سوئال: ئاشۇرا كۈنى روزىسىنىڭ ھۆكۈمى نېمە؟

   پەتىۋا بەرگۈچى: ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن رەھىمەھۇللاھ (ۋاپاتى: ھىجرىيە 1422-يىلى، مىلادى 2001-يىلى)

   جاۋاب: (ئاشۇرا كۈنى مۇھەررەم ئېيىنىڭ 10-كۈنىدۇر.) پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مەدىنىگە كەلگەن ۋاقىتتا يەھۇدىيلارنىڭ مۇھەررەم ئېيىنىڭ 10-كۈنى روزا تۇتىغانلىقىنى كۆرۈپ «مەن مۇسا ئەلەيھىسالامغا سىلەردىن بەكراق مۇناسىپ ۋە سىلەردىن بەكراق يېقىنمەن» دېدى. رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم ئاشۇرا كۈنى روزا تۇتتى ۋە مۇسۇلمانلارنى ئاشۇرا كۈنى روزا تۇتۇشقا بۇيرىدى. (بۇخارى2004، مۇسلىم1130) بۇخارى ۋە مۇسلىم ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇدىن نەقىل قىلغان ھەدىستە پەيغەمبەر ئەلەيھىسالام ئاشۇرا كۈنى روزا تۇتاتتى ۋە ئۇ كۈندە روزا تۇتۇشقا بۇيرۇيتى. رەسۇللۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن ئاشۇرا كۈنى روزا تۇتۇشنىڭ پەزىلىتى توغرىسىدا سورالغاندا، «ئاشۇرا كۈنى تۇتۇلغان روزا ئۆتكەن بىر يىلدىكى گۇناھلارغا كاپارەت بولىدۇ» دېگەن. (مۇسلىم444)

   رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئاشۇرا كۈنىگە ئۇنىڭدىن ئىلگىرىكى بىر كۈننى ياكى ئۇنىڭدىن كېيىنكى بىر كۈننى قوشۇپ روزا تۇتۇشقا؛ يەنى، مۇھەررەم ئېيىنىڭ توققۇزىنچى كۈنى بىلەن ئونىنچى كۈنى، ياكى مۇھەررەمنىڭ ئونىنچى كۈنى بىلەن ئون بىرىنچى كۈنى روزا تۇتۇش ئارقىلىق يەھۇدىيلارغا قارشى يول تۇتۇشقا بۇيرىغان.

   شۇ ۋەجىدىن، ئاشۇرا كۈنى روزا تۇتۇش بىلەن بىرلىكتە ئاشۇرا كۈنگە قوشۇپ بىر كۈن ئىلگىرى ياكى بىر كۈن كېيىن تۇتۇش تېخىمۇ پەزىلەتلىك. مۇھەررەمنىڭ توققۇزىنچى ۋە ئونىنچى كۈنى روزا تۇتۇش، مۇھەررەمنىڭ ئونىنچى ۋە ئون بىرىنچى كۈنى روزا تۇتۇشتىن تېخىمۇ پەزىلەتلىكتۇر. (مەنبە: ئىمام ئىبنى ئۇسەيمىننىڭ «ئىسلامنىڭ ئەركانلىرىغا ئالاقىدار پەتىۋالار» ناملىق كىتابىدىكى 442-نومۇرلۇق پەتىۋا)

مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post ئاشۇرا روزىسى ھەققىدە مۇھىم پەتىۋا | ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ئاشۇرا روزىسى ھەققىدە مۇھىم پەتىۋا | ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

پەتىۋا بەرگۈچى: ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن رەھىمەھللاھ

   جاۋاب: بىر كىشى نەفلە روزا تۇتقان بولسا ۋە بۇ روزىنى يېمەك-ئىچمەك، ياكى جىنسىي مۇناسىۋەتتە بولۇش ئارقىلىق بۇزىۋەتسە گۇناھكار بولمايدۇ.

بىر نەپلە ئىبادەتنى باشلىغان كىشىنىڭ، ئۇ ئىبادەتنى ئاخىرغىچە داۋاملاشتۇرشى شەرت ئەمەس. ھەج ۋە ئۆمرە بۇنىڭدىن مۇستەسنا. بىراق ئاخىرغىچە داۋاملاشتۇرشى تېخىمۇ پەزىلەتلىك. شۇنداق بولغانلىقى ئۈچۈن، نەپلە روزا تۇتقان كىشى روزىدار ھالەتتە جىنسىي مۇناسىۋەتتە بولغان بولسا، ئۇ كىشى ئۈچۈن كافارەت كەلمەيدۇ. چۈنكى نەپلە روزا تۇتقان كىشىنىڭ ئۇ روزىنى ئاخىرغىچە داۋاملاشتۇرش مەجبۇريىتى يوق.

   بىراق پەرىز روزا تۇتقان كىشىنىڭ جىنسىي مۇناسىۋەتتە بولۇشى دۇرۇس ئەمەس. چۈنكى بىر زۆرۈرىيەت بولمىغىچە پەرىز روزىنى بۇزۇش دۇرۇس بولمايدۇ. زۆرۈرىيەت سەۋەپلىك پەرىز روزىسىنى بۇزىۋەتسە ئۇنۇڭغا كافارەت كەلمەيدۇ. پەقەتلا رامىزان روزىسىنى بىرەر زۆرۈرىيەت بولمىغان ھالدا بوزىۋەتسە كافارەت كېلىدۇ. چۈنكى ئۇ روزا تۇتۇش ۋاجىپ بولغان كىشلەردىن ھېسابلىنىدۇ.

«روزا تۇتۇش ۋاجىپ بولغان كىشلەردىندۇر» دېگەن سۆزىمزگە دىققەت قىلىڭ. چۈنكى، مەسلەن: بىر ئادەم رامىزاندا ئايالى بىلەن بىرلىكتە سەپەرگە چىقسا ۋە سەپەر جەريانىدا ئىككىلىسى روزىدار بولسا، ئاندىن ئۇ روزىسىنى بوزۇپ ئايالى بىلەن مۇناسىۋەتتە بولغان بولسا گۇناھكار بولمايدۇ، ئىككىلىسىگە كافارەت كەلمەيدۇ. ئ‍ۇنىڭ ۋە ئايالىنىڭ پەقەت شۇ كۈننىىڭ قازاسىنى قىلىشى ۋاجىپ بولىدۇ. (ئىسلامنىڭ ئەركانلىرى ھەققىدە پەتىۋالار، 447-نومۇرلۇق پەتىۋا) (مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى) mujtehid.com

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: نەپلە روزىسىنى ئۆزۈرسىز بۇزىۋەتكەن كىشى گۇناھكار بولامدۇ؟ first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: نەپلە روزىسىنى ئۆزۈرسىز بۇزىۋەتكەن كىشى گۇناھكار بولامدۇ؟ appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

پەتىۋا بەرگۈچى: ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن

فۇرقان دەۋەت مەركىزى – مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

   437- سوئال: ئۈستىدە رامىزاننىڭ قازا روزىسى بولغان كىشىنىڭ شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتىشى توغرىسىدىكى قاراشلىرى نېمە؟

   جاۋاب: بۇ سۇئالنىڭ جاۋابى پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمنىڭ مۇنۇ ھەدىسىدىن چىقىدۇ:« بىر كىشى رامىزان روزىسىنى تۇتسا، كېيىن ئۇنۇڭغا ئەگەشتۈرۈپ شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتسا، يىل بويى روزا تۇتقانغا ئوخشاش بولىدۇ. (مۇسلىم 440)

    بىر كىشىنىڭ ئۈستىدە قازا روزىسى بولسا ۋە شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتماقچى بولسا، بۇ شەۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى رامىزاننىڭ قازا روزىسىدىن ئىلگىرى تۇتامدۇ ياكى رامىزاننىڭ قازا روزىسىدىن كېيىن تۇتامدۇ؟

   مەسلەن: رامىزاندا 24 كۈن روزا تۇتقان ۋە ئالتە كۈنلۈك قازا روزىسى بار بولغان كىشىنىڭ ئالتە كۈنلۈك قازا روزىسىنى قىلىشتىن ئىلگىرى شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتقان بولسا« بۇ كىشى رامىزاننىڭ قازا روزىسىنى تۇتتى ۋە ئارقىدىنىلا شەۋۋال ئېيىنىڭ 6كۈنلۈك روزىسىنى تۇتتى» دېيىلمەيدۇ. شۇۋەجىدىن ئۈستىدە رامىزاننىڭ قازا روزىسى بولغان ھالدا، شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتقان كىشىگە شەۋۋال ئېيىنىڭ روزىسىنىڭ ساۋابى يېزىلمايدۇ.

   بۇ مەسىلە ئالىملارنىڭ قازا روزىسى بولغان كىشىنىڭ نەفلە روزا تۇتىشى دۇرۇس ياكى دۇرۇس ئەمەسلىكى توغرىسىدىكى ئىختىلاپىنىڭ دائىرسىدە ئەمەس. چۈنكى ئالىملارنىڭ قازا روزىسى بولغان كىشىنىڭ نەفلە روزا تۇتۇشى دۇرۇس توغرىسىدىكى ئىختىلاپى شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسى سىرتىدىكى نەفلە روزىلارغا قارىتىلغان. شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسى بولسا رامىزان روزىسىغا ئەگىشىدۇ. شۇڭا شەۋۋال ئېيىدا ئالتە كۈنلۈك روزا تۇتۇشنىڭ ساۋابى پەقەتلا، رامىزاننىڭ روزىسىنى تولۇق تۇتقان كىشى ئۈچۈن بەلگىلەنگەن.

   438-سوئال: رامىزان روزىسىنى تۇتالمىغان ۋە رامىزان ئېيى چىقىپ  تۆت كۈندىن كېيىن ۋاپات بولغان كېسەلنىڭ تۇتالمىغان روزىلىرىنى ئۇنىڭ نامىدا قازاسىنى قىلىش كېرەك بولامدۇ؟

   جاۋاب: ئۇنىڭ بېشىغا كەلگەن بۇ كېسەللىك كۈتۈلمىگەن بىر شەكىلدە كەلگەن كېسەللىكلەردىن بىرى بولۇپ تاكى ئۇ ۋاپات بولغانغا قەدەر داۋاملاشقان تەقدىردە  يېقىنلىرى ئۇنىڭ نامىدا ئۇنىڭ ئۈچۈن قازاسىنى قىلمايدۇ. چۈنكى ئاللاھ تائالانىڭ:«سىلەردىن كىمكى كېسەل ياكى سەپەر ئۈستىدە بولۇپ (روزا تۇتمىغان بولسا، تۇتالمىغان كۈنلەر ئۈچۈن) باشقا كۈنلەردە تۇتسۇن. ئاللاھ سىلەرگە ئاسانلىقنى خالايدۇ،تەسلىكنى ئەمەس.(سۈرە بەقەرە185-ئايەتنىڭ بىر قىسمى) بۇ كېسەل كىشىنىڭ تۇتالمىغان رامىزان روزىسىنىڭ قازاسىنى باشقا كۈنلەردە قىلىشى كېرەك بولىدۇ. بۇنۇڭغا ئىمكانىيىتى بولماستىن ئۆلۈپ كەتكەن بولسا، قازا روزىسىنى تۇتۇش ئۇنىڭ بوينىدىن ساقىت بولۇپ كېتىدۇ. چۈنكى ئۇ كىشى كېسەل بولغانلىقى ئۈچۈن قازا روزىسىنى تۇتۇش ئۇنۇڭغا ۋاجىپ بولغان ۋاقىتقا ئۇلىشالمىغان. بۇ كىشى بەئەينى شەئبان ئېيىدا ۋاپات بولغان كىشىگە ئوخشاشتۇر. شەئبان ئېيىدا ۋاپات بولغان كىشىگە كەلمەكچى بولغان رامىزاننىڭ روزىسى پەرىز ئەمەس. بىراق، كېسەللىك ياخشىلىنىشتىن ئۈمۈد ئۈزۈلگەن كېسەللىكلەر تۈرىدىن بولغان چاغدا، كېسەل كىشىنىڭ تۇتالمىغان ھەر كۈنلۈك روزىسى ئۈچۈن پېقىرغا تويغۇدەك تائام بېرىشى پەرىز بولىدۇ.

   439-سۇئال: تۇتالمىغان رامىزان روزىسىنىڭ قازاسىنى كېلەركى رامىزانغا قەدەر تۇتمىغان كىشىنىڭ ھۆكۈمى؟

   جاۋاب: ئاللاھ تائالا مۇنداق بۇيرىغان:« سىلەردىن كىمكى رامىزان ئېيىدا ھازىر بولسا رامىزان روزىسىنى تۇتسۇن. كىمكى كېسەل ياكى سەپەر ئۈستىدە بولۇپ (روزا تۇتمىغان بولسا، تۇتالمىغان كۈنلەر ئۈچۈن) باشقا كۈنلەردە تۇتسۇن. ئاللاھ سىلەرگە ئاسانلىقنى خالايدۇ،تەسلىكنى ئەمەس.(سۈرە بەقەرە185-ئايەتنىڭ بىر قىسمى) شەرئى ئۆزۈر سەۋەپلىك روزا تۇتلمىغان كىشى  ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى ئورۇنداش ئۈچۈن  روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىشى كېرەك بولىدۇ. شۇنداقلا ئۇنۇڭغا بۇ روزىنى شۇ يىل ئىچىدە قازاسىنى قىلىشى ۋاجىپ بولىدۇ. كېلەركى زامىزانغا قەدەر كېچىكتۈرۈشكە بولمايدۇ. چۈنكى ئائىشە رەزىيەللەھۇ ئەنھا مۇنداق دېگەن:« بەزىدە تۇتالمىغان رامىزان روزىلىرىمنىڭ قازاسىنى تۇتۇۋېلىشقا قادىر بولالمايتىم. پەقەت شائبان ئېيىدىلا تۇتۇۋالالايتىم. (بۇخارى 441) ئائىشە رەزىيەللەھۇ ئەنھا پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم بىلەن بولغان ئېھتىياجلىرى سەۋەپلىك رامىزان روزىسىنىڭ قازاسىنى شەئبان ئېيىغا قەدەر تۇتالمايتى.«مەن بۇ قازا روزىنى تۇتۇشقا قادىر بولالمايتىم، پەقەت شەئبان ئېيىدىلا تۇتۇۋالالايتىم» دېگەن بۇ سۆزى كېلەركى رامىزان كېلىشتىن ئىلگىرى رامىزاننىڭ قازا روزىسىنى تۇتۇشقا دەلىلدۇر. پەقەت كېيىنكى رامىزاندىن قالغان قازا روزىنى كەينىگە كېچىكتۈرگەن ۋاقىتتا ئاللاھتىن مەغپىرەت تىلىشى، تەۋبە قىلىشى ۋە قىلغىنىغا پۇشايمان قىلىشى تېزدىن شۇ كۈندىن ئېتىبارەن روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىشى كېرەك. چۈنكى قازا روزىنى كېچىكتۈرۈش سەۋەپلىك ئۇ گەدەندىن ساقىت بولۇپ كەتمەيدۇ. رامىزان روزىسىنىڭ قازاسى يىل ئاتلاپ كەتسە كىشى قىلمىشىغا پۇشايمان قىلىپ تەۋبە قىلغاندىن ئېتىبارەن دەرھال ئۇ روزىسىنى تۇتۇشى ۋاجىپ بولىدۇ. مۇۋاپىقىيەت ئاللاھتىندۇر.

   440-سۇئال: شەۋۋال ئېيىدا تۇتۇلغان ئالتە كۈنلۈك روزىنى قايسى ۋاقىتتا تۇتۇش ئەڭ پەزىلەتلىك؟

   جاۋاب: ئالىملارنىڭ بىلدۈرگىنىدەك شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى روزا ھېيىتتىن كېيىنلا تۇتۇش ۋە ئارقا-ئارقىدىن ئۇلاپ تۇتۇش تېخىمۇ پەزىلەتلىك. چۈنكى ھەدىستە دېيىلگىنىدەك «كېيىن، ئۇنىڭ ئارقىسىدىن» بۇيرۇقىنى ئورۇنداشقا تېخىمۇ مۇۋاپىق. بۇ شەرئىي دەلىللەر تەشۋىق قىلغان شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتۇش، مەدھىيىلەنگەن ياخشىلىققا ئېرىشىش ماقامى ھېسابلىنىدۇ. بۇ مۆمىن كىشىنىڭ كامىل ئىمانىنى كۆرسىتىدىغان بىر قەتئىيلىكتۇر. شۇنداق ئىكەن پۇرسەتلەرنى قاچۇرپ قويماسلىقى كېرەك. چۈنكى كىشى كېيىن بېشىغا نېمە ئىش كېلىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ. شۇنى دەيمەنكى:

پۈتۈن ئىشلىردا توغرىنىڭ نېمە ئىكەنلىكى ئېنىق بولغان ۋاقىتتا بەندىنىڭ قىلىشى كېرەك بولغىنى ئۇ ئەمىلىنى تېزدىن قىلىشى ۋە پۇرسەتلەرنى چىڭ تۇتىشىدۇر.

   441-سۇئال: كىشى شەۋۋال ئېيىدا تۇتىدىغان ئالتە كۈنلۈك روزىنى بۇ ئاي ئىچىدىكى خالىغان كۈنلەردە تۇتسا دۇرۇس بولامدۇ؟ ياكى ئۇنىڭ ئېنىق بەلگىلەنگەن ۋاقتى بارمۇ؟ مۇسۇلمانلار بۇ شەۋۋال ئېيىنىڭ 6 كۈنلۈك روزىسىنى تۇتقان ۋاقىتتا بۇ شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسى ئۇلارغا پەرىز بولۇپ ھەر يىل تۇتۇشى كېرەك بولامدۇ؟

   جاۋاب: پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم مۇنداق دېگەن:« كىم رامىزان روزىسىنى تۇتسا، كېيىن ئۇنۇڭغا ئەگەشتۈرۈپ شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتسا، يىل بويى روزا تۇتقانغا ئوخشاش بولىدۇ.» (مۇسلىم 442)

   بۇ ئالتە كۈننىڭ مۇئەييەن بىر ۋاقتى يوق. شەۋۋال ئېيىنىڭ ئىچىدىن خالىغان كۈندە تۇتسا بولىدۇ. خالىسا ئاينىڭ بېشىدا، خالىسا ئاينىڭ ئوتتۇرسىدا، خالىسا ئاينىڭ ئاخىرىدا، خالىسا ئاينىڭ ئىچىدە ئارىلاپ-ئارىلاپ تۇتسىمۇ بولىدۇ. ئاللاھقا كۆپ ھەمدۇ سانالار بولسۇن! بۇنۇڭدا كەڭچىلىك بار . خالىسا تېزلا باشلاپ شەۋۋال ئېيىنىڭ بېشىدىلا ئارقا-ئارقىدىن تۇتسا ياخشىلىققا ئالدىراش جۈملىسىدىن بولۇپ، تېخىمۇ پەزىلەتلىكتۇر. پەقەت بۇ مەسىلىلىدە تارلىق يوق، بەلكى كەڭچىللىك بار. خالىسا ئارقا-ئارقىدىن تۇتىدۇ، خالىسا ئارلاپ-ئارلاپ تۇتىدۇ. چۈنكى شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسى پەرىز ئەمەس، نەفلە روزىدۇر. بەزى يىللاردا تۇتۇپ بەزى يىللاردا تۇتمىسىمۇ ھېچ مەسىلە يوق.

ئىسلامنىڭ ئەركانلىرى ھەققىدە پەتىۋالار ناملىق ئەسەردىن مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن | شەۋۋال روزىسىغا ئائىت زۆرۈر پەتىۋالار first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن | شەۋۋال روزىسىغا ئائىت زۆرۈر پەتىۋالار appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

پەتىۋا بەرگۈچى: ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن رەھىمەھۇللاھ

   جاۋاب: پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم مۇنداق دېگەن: «كىم رامىزان روزىسىنى تۇتسا، كېيىن ئۇنىڭغا ئەگەشتۈرۈپ شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتسا، يىل بويى روزا تۇتقانغا ئوخشاش بولىدۇ.» (مۇسلىم 442)

   بۇ ئالتە كۈننىڭ مۇئەييەن ۋاقتى يوق. شەۋۋال ئېيى ئىچىدىكى خالىغان كۈنلەردە تۇتسا بولىدۇ. خالىسا ئاينىڭ بېشىدا، خالىسا ئاينىڭ ئوتتۇرسىدا، خالىسا ئاينىڭ ئاخىرىدا تۇتىدۇ. ياكى خالىسا ئاينىڭ ئىچىدە ئارىلاپ-ئارىلاپ تۇتسىمۇ بولىدۇ. ئاللاھقا كۆپ ھەمدۇ-سانالار بولسۇن! بۇ مەسىلىدە كەڭچىللىك بار. خالىسا تېزلا باشلاپ، شەۋۋال ئېيىنىڭ بېشىدىلا ئارقا-ئارقىدىن تۇتسا، بۇ ياخشىلىققا ئالدىراش جۈملىسىدىن بولۇپ، تېخىمۇ پەزىلەتلىكتۇر. لېكىن بۇ مەسىلىلىدە بىر تارچىلىق يوق، بەلكى كەڭچىللىك بار. خالىسا ئارقا-ئارقىدىن تۇتىدۇ، خالىسا ئارىلاپ-ئارىلاپ تۇتىدۇ. شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسى پەرىز ئەمەس، نەفلە روزىدۇر. بەزى يىللاردا تۇتۇپ بەزى يىللاردا تۇتمىسىمۇ ھېچ مەسىلە يوق. (ئىسلامنىڭ ئەركانلىرى ھەققىدە پەتىۋالىرى، 441-نومۇرلۇق پەتىۋا)

فۇرقان دەۋەت مەركىزى – مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: شەۋۋال روزىسىنى شەۋۋال ئېيىدىكى خالىغان كۈنلەردە تۇتۇشقا بولامدۇ؟ first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: شەۋۋال روزىسىنى شەۋۋال ئېيىدىكى خالىغان كۈنلەردە تۇتۇشقا بولامدۇ؟ appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

پەتىۋا بەرگۈچى: ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن

   جاۋاب: ئالىملارنىڭ بىلدۈرگىنىدەك شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى روزا ھېيىتتىن كېيىنلا تۇتۇش ۋە ئارقا-ئارقىدىن ئۇلاپ تۇتۇش تېخىمۇ پەزىلەتلىك. چۈنكى ھەدىستە دېيىلگىنىدەك «كېيىن، ئۇنىڭ ئارقىسىدىن» بۇيرۇقىنى ئورۇنداشقا تېخىمۇ مۇۋاپىق. بۇ شەرئىي دەلىللەر تەشۋىق قىلغان شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتۇش، مەدھىيىلەنگەن ياخشىلىققا ئېرىشىش ماقامى ھېسابلىنىدۇ. بۇ مۆئ‍مىن كىشىنىڭ كامىل ئىمانىنى كۆرسىتىدىغان بىر قەتئىيلىكتۇر. شۇنداق ئىكەن پۇرسەتلەرنى قاچۇرپ قويماسلىقى كېرەك. چۈنكى كىشى كېيىن بېشىغا نېمە ئىش كېلىدىغانلىقىنى بىلمەيدۇ. شۇنى دەيمەنكى:

پۈتۈن ئىشلىردا توغرىنىڭ نېمە ئىكەنلىكى ئېنىق بولغان ۋاقىتتا بەندىنىڭ قىلىشى كېرەك بولغىنى ئۇ ئەمىلىنى تېزدىن قىلىشى ۋە پۇرسەتلەرنى چىڭ تۇتىشىدۇر. (ئىسلامنىڭ ئەركانلىرى ھەققىدە پەتىۋالار، 440-نومۇرلۇق پەتىۋا)

فۇرقان دەۋەت مەركىزى – مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post شەۋۋال ئېيىدا تۇتۇلغان ئالتە كۈنلۈك روزىنى قايسى ۋاقىتتا تۇتۇش ئەڭ پەزىلەتلىك؟ | ئىمام ئىبنى ئۇسەيمىن first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post شەۋۋال ئېيىدا تۇتۇلغان ئالتە كۈنلۈك روزىنى قايسى ۋاقىتتا تۇتۇش ئەڭ پەزىلەتلىك؟ | ئىمام ئىبنى ئۇسەيمىن appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

   439-سۇئال: تۇتالمىغان رامىزان روزىسىنىڭ قازاسىنى كېلەركى رامىزانغا قەدەر تۇتمىغان كىشىنىڭ ھۆكۈمى؟

پەتىۋا بەرگۈچى: ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن رەھىمەھۇللاھ

   جاۋاب: ئاللاھ تائالا مۇنداق بۇيرىغان:« سىلەردىن كىمكى رامىزان ئېيىدا ھازىر بولسا رامىزان روزىسىنى تۇتسۇن. كىمكى كېسەل ياكى سەپەر ئۈستىدە بولۇپ (روزا تۇتمىغان بولسا، تۇتالمىغان كۈنلەر ئۈچۈن) باشقا كۈنلەردە تۇتسۇن. ئاللاھ سىلەرگە ئاسانلىقنى خالايدۇ،تەسلىكنى ئەمەس.(سۈرە بەقەرە185-ئايەتنىڭ بىر قىسمى) شەرئى ئۆزۈر سەۋەپلىك روزا تۇتلمىغان كىشى  ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى ئورۇنداش ئۈچۈن  روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىشى كېرەك بولىدۇ. شۇنداقلا ئۇنۇڭغا بۇ روزىنى شۇ يىل ئىچىدە قازاسىنى قىلىشى ۋاجىپ بولىدۇ. كېلەركى زامىزانغا قەدەر كېچىكتۈرۈشكە بولمايدۇ. چۈنكى ئائىشە رەزىيەللەھۇ ئەنھا مۇنداق دېگەن:« بەزىدە تۇتالمىغان رامىزان روزىلىرىمنىڭ قازاسىنى تۇتۇۋېلىشقا قادىر بولالمايتىم. پەقەت شائبان ئېيىدىلا تۇتۇۋالالايتىم. (بۇخارى 441) ئائىشە رەزىيەللەھۇ ئەنھا پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم بىلەن بولغان ئېھتىياجلىرى سەۋەپلىك رامىزان روزىسىنىڭ قازاسىنى شەئبان ئېيىغا قەدەر تۇتالمايتى.«مەن بۇ قازا روزىنى تۇتۇشقا قادىر بولالمايتىم، پەقەت شەئبان ئېيىدىلا تۇتۇۋالالايتىم» دېگەن بۇ سۆزى كېلەركى رامىزان كېلىشتىن ئىلگىرى رامىزاننىڭ قازا روزىسىنى تۇتۇشقا دەلىلدۇر. پەقەت كېيىنكى رامىزاندىن قالغان قازا روزىنى كەينىگە كېچىكتۈرگەن ۋاقىتتا ئاللاھتىن مەغپىرەت تىلىشى، تەۋبە قىلىشى ۋە قىلغىنىغا پۇشايمان قىلىشى تېزدىن شۇ كۈندىن ئېتىبارەن روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىشى كېرەك. چۈنكى قازا روزىنى كېچىكتۈرۈش سەۋەپلىك ئۇ گەدەندىن ساقىت بولۇپ كەتمەيدۇ. رامىزان روزىسىنىڭ قازاسى يىل ئاتلاپ كەتسە كىشى قىلمىشىغا پۇشايمان قىلىپ تەۋبە قىلغاندىن ئېتىبارەن دەرھال ئۇ روزىسىنى تۇتۇشى ۋاجىپ بولىدۇ. مۇۋاپىقىيەت ئاللاھتىندۇر. (ئىسلامنىڭ ئەركانلىرى ھەققىدە پەتىۋالار، 439-نومۇرلۇق پەتىۋا)

فۇرقان دەۋەت مەركىزى – مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى | mujtehid.com

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: تۇتالمىغان رامىزان روزىسىنىڭ قازاسىنى كېلەركى رامىزانغا قەدەر تۇتمىغان كىشىنىڭ ھۆكۈمى؟ first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: تۇتالمىغان رامىزان روزىسىنىڭ قازاسىنى كېلەركى رامىزانغا قەدەر تۇتمىغان كىشىنىڭ ھۆكۈمى؟ appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

   جاۋاب: بۇ سوئالنىڭ جاۋابى پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمنىڭ مۇنۇ ھەدىسىدىن چىقىدۇ:« بىر كىشى رامىزان روزىسىنى تۇتسا، كېيىن ئۇنۇڭغا ئەگەشتۈرۈپ شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتسا، يىل بويى روزا تۇتقانغا ئوخشاش بولىدۇ. (مۇسلىم 440)

    بىر كىشىنىڭ ئۈستىدە قازا روزىسى بولسا ۋە شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتماقچى بولسا، بۇ شەۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى رامىزاننىڭ قازا روزىسىدىن ئىلگىرى تۇتامدۇ ياكى رامىزاننىڭ قازا روزىسىدىن كېيىن تۇتامدۇ؟

   مەسلەن: رامىزاندا 24 كۈن روزا تۇتقان ۋە ئالتە كۈنلۈك قازا روزىسى بار بولغان كىشىنىڭ ئالتە كۈنلۈك قازا روزىسىنى قىلىشتىن ئىلگىرى شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتقان بولسا« بۇ كىشى رامىزاننىڭ قازا روزىسىنى تۇتتى ۋە ئارقىدىنىلا شەۋۋال ئېيىنىڭ 6كۈنلۈك روزىسىنى تۇتتى» دېيىلمەيدۇ. شۇۋەجىدىن ئۈستىدە رامىزاننىڭ قازا روزىسى بولغان ھالدا، شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسىنى تۇتقان كىشىگە شەۋۋال ئېيىنىڭ روزىسىنىڭ ساۋابى يېزىلمايدۇ.

   بۇ مەسىلە ئالىملارنىڭ قازا روزىسى بولغان كىشىنىڭ نەفلە روزا تۇتىشى دۇرۇس توغرىسىدىكى ئىختىلاپىنىڭ دائىرسىدە ئەمەس. چۈنكى ئالىملارنىڭ قازا روزىسى بولغان كىشىنىڭ نەفلە روزا تۇتۇشى دۇرۇس توغرىسىدىكى ئىختىلاپى شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسى سىرتىدىكى نەفلە روزىلارغا قارىتىلغان. شەۋۋال ئېيىنىڭ ئالتە كۈنلۈك روزىسى بولسا رامىزان روزىسىغا ئەگىشىدۇ. شۇڭا شەۋۋال ئېيىدا ئالتە كۈنلۈك روزا تۇتۇشنىڭ ساۋابى پەقەتلا، رامىزاننىڭ روزىسىنى تولۇق تۇتقان كىشى ئۈچۈن بەلگىلەنگەن.
(ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىننىڭ «ئىسلام ئەركانلىرىغا ئائىت پەتىۋالار» ناملىق ئەسىرىدىن مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلدى)

فۇرقان دەۋەت مەركىزى-مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: قازا روزىسى بولغان كىشىنىڭ شەۋۋال ئېيىنىڭ نەپلە روزىسىنى تۇتۇشىنىڭ ھۆكمى first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ئەللامە ئىبنى ئۇسەيمىن: قازا روزىسى بولغان كىشىنىڭ شەۋۋال ئېيىنىڭ نەپلە روزىسىنى تۇتۇشىنىڭ ھۆكمى appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى تەرجىمە قىلدى

ئەبۇ سەئىد خۇدرى رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئېيتقان:«ئايال كىشى ھەيزدار بولغاندا ناماز ئوقۇمايدۇ ۋە روزا تۇتمايدۇ ئەمەسمۇ؟» ھەدىس بۇخارى ۋە مۇسلىم تەرىپىدىن رىۋايەت قىلىنغان بىرلىككە كەلگەن ھەدىس بولۇپ، ئۇزۇ بىر ھەدىستىن ئېلىنغان.(ئىمام ئىبنى ھەجەر «بۇلۇغۇلمەرام 144-نومۇرلۇق ھەدىس)

بۇ ھەدىسنى مەشھۇر مۇھەددىس سەفىيۇرراھمان مۇبارەكفۇركى (ۋاپاتى: ھ 1428-يىلى، م 2006-يىلى) رەھىمەھۇللاھ مۇنداق شەرھلىگەن: ئىسلام ھەيزدار ئايال كىشىنىڭ ناماز ئوقۇمايدىغانلىقىنى ۋە روزا تۇتمايدىغانلىقىنى بەلگىلىگەن. بىراق، ھەيزدار ھالەتتە تۇتالمىغان روزىسىنى باشقا كۈنلەردە تۇتىدۇ. چۈنكى، بۇنىڭغا دالالەت قىلىدىغان ئوچۇق دەلىللەر مەۋجۇت. ھەيزدار ھالىتىدە ئوقۇيالماي قالغان نامىزىنىڭ قازاسىنى قىلمايدۇ (يەنى تولۇقلاپ ئوقۇمايدۇ.) [سەفىيۇرراھمان مۇبارەكفۇرى «بۇلۇغۇلمەرام شەرھى» 144-نومۇرلۇق ھەدىسنىڭ شەرھى]

— مۇجتەھىد تورى تەرجىمە قىلىپ تارقاتتى | mujtehid.com

The post ھەيزدار ئايال ناماز ئوقۇمدۇ؟ روزا تۇتامدۇ؟ first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ھەيزدار ئايال ناماز ئوقۇمدۇ؟ روزا تۇتامدۇ؟ appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى

mujtehid.com

ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ئاللاھنىڭ ئىسمى بىلەن

ئىمام ئەھمەد، ئەبۇ داۋۇد، تىرمىزى، نەسائىي، ئىبنى ماجە قاتارلىق بەش مۇھەددىس ئەنەس ئىبنى مالىك رەزىيەللاھۇ ئەنھۇدىن، پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى نەقىل قىلغان:((إنَّ اللهَ وضع عن المسافرِ شطرَ الصلاةِ والصومَ عن المسافرِ وعن المرضعِ والحُبلَى))«ئاللاھ تائالا مۇساپىردىن نامازنىڭ يېرىمىنى ۋە روزىنى كۆتۈرۈۋەتتى، شۇنداقلا بالا ئەمدۈرىدىغان ئايالدىن ۋە ھامىلدار ئايالدىن روزىنى كۆتۈرۈۋەتتى.» [(ئىبنى ھەجەر — تەخرىج مىشكات مەسابىھ 2\333؛ ئەلبانىي — تەخرىج مىشكات مەسابىھ 1967، سەھىھ) مۇشۇ مەزمۇندىكى ھەدىس يەنە (سەھىھ ئىبنى ماجە 1361؛ سەھىھ ئەبۇ داۋۇد 2408؛ ۋادىئى—سەھىھ مۇسنەد ئەھمەد 74) قاتارلىقلارمۇ ئۆز كىتابلىرىدا نەقىل قىلغان ۋە بۇ ھەدىسنى تەكشۈرگەن ئەلبانىي قاتارلىق مۇھەددىسلەر ھەدىسنى سەھىھ دېگەن)]

ئىمام بۇخارى باشچىلىقىدىكى مەشھۇر ھەدىس كىتابلىرىنىڭ مۇھەددىسلىرىمۇ ھەدىس كىتابلىرىغا ھامىلدار ۋە بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ئايال تۇتالمىغان رامزان روزىسىنى قازاسىنى قىلىدىغانلىقىغا ئىشارە قىلىدىغان ماۋزۇلارنى قويغان.

ھەدىستىن ئوچۇق ئايان بولغىنىدەك، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ئايال بىلەن ھامىلدار ئايالنىڭ روزىسىنى مۇساپىرنىڭ روزىسى بىلەن ئوخشاش ھۆكۈم ئاستىدا تىلغا ئالدى. يەنى، مۇساپىرنىڭ سەپەردە تۇتالمىغان روزىسىنى كېيىنكى كۈنلەردە تولۇقلاپ تۇتۇشى قۇرئاندىلا ئوچۇق بايان قىلىنغان مەسىلە. ئاللاھ مۇنداق دەيدۇ:{فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} «سىلەردىن كىم كېسەل بولۇپ قالغان، ياكى سەپەر ئۈستىدە بولغان بولسا، تۇتالمىغان روزىسىنى باشقا كۈندە تۇتىدۇ.» (بەقەرە سۈرىسى، 184-ئايەت)

رەسۇلۇللاھتىن مۇئەييەن بىر مەزمۇندا سەھىھ ھالەتتە بىزگىچە يېتىپ كەلگەن بىر ھەدىس بىلەن ساھابىلەردىن شۇ مەزمۇندا بىزگىچە يېتىپ كەلگەن ئەسەردىكى ھۆكۈم بىردەك بولمىسا، ئۇ ھالدا بىزگە چۈشكىنى رەسۇلۇللاھنىڭ ھۆكمىنى تۇتۇشتۇر. ساھابىلەرنىڭ سەھىھلىكى ئىسپاتلانغان سۆزى دىندا ھۆججەت. ئەمما، ھۆججەت بولۇشنىڭ شەرتى رەسۇلۇللاھنىڭ شۇ مەزمۇندىكى سۆزىگە زىت ياكى بىردەك ئەمەس بولۇپ قالماسلىقى كېرەك. رەسۇلۇللاھنىڭ ئېيتقانلىقى ئېنىقلا بولغان سۆز ئىكەن، ئۇ سۆز رەت قىلىنمايدۇ، شەرتسىز قوبۇل قىلىنىدۇ. ساھابىنىڭ سۆزى رەسۇلۇللاھنىڭكى بىلەن زىت بولمىغان تەقدىردە، ياكى باشقا ساھابىلەر تەرىپىدىن ئىنكار قىلىنمىغان تەقدىردە قوبۇل قىلىنىدۇ. ئەكسىچە بولسا، رەسۇلۇللاھنىڭ ھۆكمىنىڭ ئۈستىگە ساھابىلەرنىڭ ھۆكمىنى چىقىرىۋېلىش توغرا بولمايدۇ. مۇشۇ ھامىلدار ۋە قۇچىقىدا بالىسى بار ئايالنىڭ روزا تۇتۇشى مەسىلىسىدىكىدەك، ساھابىنىڭ سۆزى رەسۇلۇللاھنىڭكى بىلەن بىردەك بولمىسا، ساھابىنىڭ سۆزىنى ئەمەس، رەسۇلۇللاھنىڭ سۆزىنى تۇتىمىز. ھەم ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇما بىلەن ئىبنى ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇمانىڭ بۇ ھەقتىكى ھۆكمى راشىد خەلىپە ئەلى رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭكى بىلەن بىردەك ئەمەسلىكى، ئەلى رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ رەسۇلۇللاھنىڭكى بىلەن ئوخشاشلىقى سۆزلىنىدۇ.

بۇ سەۋەبلىك، تۆت ئىمام بالا ئەمگۈزۈۋاتقان ئايال بىلەن ھامىلدار ئايالنىڭ روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىدىغانلىقىدا ئىتتىپاق. بۇلاردىن ئۈچى، يەنى ئىمام ئەبۇ ھەنىفە، شافىي ۋە ئەھمەد قازاسىنى قىلسا يېتەرلىك، فىديە بېرىش ھاجەت ئەمەس دېدى. ئىمام مالىك بولسا، قازاسىنى قىلىشتىن باشقا، تۇتالمىغان ھەر بىر كۈنى ئۈچۈن ئارپا ياكى خورما دېگەنلەردىن بىر مۇدتىن فىدىيە بېرىدۇ دېدى. بۇنىڭدىن ئايدىڭ بولىدۇكى، تۆت ئىمام بۇ ھالەتتىكى ئاياللارنىڭ كېيىن روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىدىغانلىقى بىردەك ئىتتىپاق. ئەمما، قازاسىنىمۇ قىلىدۇ، فىدىيەمۇ بېرىدۇ دېگەن قاراشتا ئىتتىپاق ئەمەس، بۇ ئىمام مالىكقا خاس.

بۇ قاراشنى تۇتقان سەلەپ ۋە خەلەپ ئالىملىرى بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ۋە ھامىلدار ئايالنى كېسەلنىڭ ھۆكمىدە دەپ بىلىدۇ. ۋە ئاللاھنىڭ مۇنۇ ئايىتىنى دەلىل قىلىدۇ:{فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} «سىلەردىن كىم كېسەل بولۇپ قالغان، ياكى سەپەر ئۈستىدە بولغان بولسا، تۇتالمىغان روزىسىنى باشقا كۈندە تۇتىدۇ.» (بەقەرە سۈرىسى، 184-ئايەت) رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەمنىڭ بۇ ھەقتىكى «ئاللاھ تائالا مۇساپىردىن نامازنىڭ يېرىمىنى ۋە روزىنى كۆتۈرۈۋەتتى، شۇنداقلا بالا ئەمدۈرىدىغان ئايالدىن ۋە ھامىلدار ئايالدىن روزىنى كۆتۈرۈۋەتتى» دېگەن ھەدىسىمۇ مۇشۇ ئايەتنى ئىزاھلايدۇ دېيىشىدۇ. بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ۋە ھامىلدار ئايالنىڭ تۇتالمىغان روزىسىنىڭ كېيىن قازاسىنى قىلىشى ئايەت ھەدىستىكى بىلەن بىردەك ھالدا، سەلەپ زامانىدىكى ۋە ئۇلارغا ئەگەشكەنلەر ئارىسىدىكى كۆپ سانلىق ئالىملارنىڭ ھۆكمى.

ئەللامە ئىبنى باز مۇنداق دېگەن:«ھامىلدار ئايال بىلەن بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ئايالنىڭ روزا جەھەتتىكى ھۆكمى كېسەلنىڭ ھۆكمى بىلەن ئوخشاش بولۇپ، بۇنداق ئاياللارغا روزا تۇتۇشتا مۇشەققەت بولسا، روزا تۇتماسلىقىغا شەرىئەتتە رۇخسەت قىلىنغان. بۇنداق ئاياللار كېسەلگە ئوخشاش قۇدرىتى يەتكەن چاغدا تۇتالمىغان روزىسىنى قازاسىنى قىلىدۇ. ئەھلى ئىلىمدىن بەزىسى بۇنداق ئاياللارنىڭ تۇتالمىغان ھەر بىر كۈنى ئۈچۈن مىسكىنگە تاماق بېرىشى يېتەرلىك (قازاسىنى قىلمايدۇ) دەپ قارىغان. ئەمما، بۇ ئاجىز قاراشتۇر. توغرىسى، بۇ خىلدىكى ئاياللارنىڭ مۇساپىر ۋە كېسەلگە ئوخشاش تۇتالمىغان روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىشىدۇر. ئاللاھ مۇنداق دېگەن:{فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ} «سىلەردىن كىم كېسەل بولۇپ قالغان، ياكى سەپەر ئۈستىدە بولغان بولسا، تۇتالمىغان روزىسىنى باشقا كۈندە تۇتىدۇ.» (بەقەرە سۈرىسى، 184-ئايەت) بۇنىڭغا ئەنەس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ مۇنۇ سۆزىمۇ دەلىل بولىدۇ، ئۇ دەيدۇكى، پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم مۇنداق دېگەن ((إنَّ اللهَ وضع عن المسافرِ شطرَ الصلاةِ والصومَ عن المسافرِ وعن المرضعِ والحُبلَى))«ئاللاھ تائالا مۇساپىردىن نامازنىڭ يېرىمىنى ۋە روزىنى كۆتۈرۈۋەتتى، شۇنداقلا بالا ئەمدۈرىدىغان ئايالدىن ۋە ھامىلدار ئايالدىن روزىنى كۆتۈرۈۋەتتى.» [(ئىبنى ھەجەر — تەخرىج مىشكات مەسابىھ 2\333؛ ئەلبانىي — تەخرىج مىشكات مەسابىھ 1967، سەھىھ) مۇشۇ مەزمۇندىكى ھەدىس يەنە (سەھىھ ئىبنى ماجە 1361؛ سەھىھ ئەبۇ داۋۇد 2408؛ ۋادىئى—سەھىھ مۇسنەد ئەھمەد 74) قاتارلىقلارمۇ ئۆز كىتابلىرىدا نەقىل قىلغان ۋە بۇ ھەدىسنى تەكشۈرگەن ئەلبانىي قاتارلىق مۇھەددىسلەر ھەدىسنى سەھىھ دېگەن)] (مجموع فتاوى ومقالات الشيخ ابن باز 15/ 224)

بۇ ھەقتىكى دەلىللەردىن قارىغاندا، توغرا ھۆكۈم ھامىلدار ۋە بالا ئەمگۈزۈۋاتقان ئاياللارنىڭ تۇتالمىغان روزىسىنىڭ قازاسىنى كېيىن قىلىدۇ، فىدىيە بەرمەيدۇ.

بۇنى كۈچلەندۈرىدىغان يەنە بىر دەلىل بار، ئۇ بولسىمۇ رەسۇلۇللاھ ئاياللارنىڭ دىنى چالا ئىكەنلىكىنى بايان قىلغاندا، ساھابە ئاياللار سەۋەبىنى سورىغان. رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسسەللەم بۇنىڭغا «چۈنكى، سىلەر ھەيزدار ھالەتتە ناماز ئوقۇمايسىلەر ئەمەسمۇ» دېگەن مەزمۇندا جاۋاب بەرگەن. ھامىلدار ياكى بالا ئەمدۈرۈۋاتقان بولساڭلار روزا تۇتمايسىلەر ئەمەسمۇ دېمىگەن. ھەيزدار ئايالنىڭ نامازا ئوقۇمايدىغانلىقى ۋە كېيىنكى چاغدا قازاسىنى قىلمايدىغانلىقى ئەھلى سۈننەت مۇسۇلمانلىرى ئارىسىدا ئىتتىپاققا كەلگەن مەسىلە. ئەگەر، ئىسلام شەرىئىتىدە ھامىلدار ۋە بالا ئەمگۈزىدىغان ئايالنىڭ روزا تۇتمايدىغانلىقى ۋە ھەيزدار ئايالنىڭ ئوقۇمىغان نامىزىنىڭ قازاسىنى قىلمايدىغاندەك روزىسىنىڭمۇ قازاسىنى قىلمايدىغانلىقى بەلگىلەنگەن بولسا، ئۇ ھالدا رەسۇلۇللاھ ئاياللارنىڭ دىنى كاملىق سەۋەبىنى بايان قىلغاندا ھەيزدار بولۇپ قالغاندا ناماز ئوقۇمايدىغانلىقىدىن سىرت، ھامىلدار ياكى بالا ئېمىتىۋاتقان ئايالنىڭ روزا تۇتمايدىغانلىقىنى تىلغا ئالغان بولاتتى. بۇ جەھەتتىنمۇ، بۇ خىلدىكى ئايالنىڭ قازاسىنى قىلىدىغانلىقى بىلنىشىدۇ.

بەزى كىشىلەرنىڭ دېگىنىدەك، «ھامىلدار ياكى بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ئايال ئۆزىنىڭ سالامەتلىكى ياكى بالىنىڭ سالامەتلىكىدىن ئەنسىرىسە، رامزان روزىسىدىن تۇتماي، تۇتالمىغان كۈنلەرنىڭ قازاسىنى قىلىۋالىدۇ» دېگەن ھۆكۈم بەزىلەرنىڭ دېگىنىدەك ئۆلىمالار ئىجتىھاد قىلىپلا دەۋالغان، «ئاساسى يوق گەپ» بولماستىن، مەشھۇر ساھابە ئىبنى ئابباس مۇشۇنداق دېگەن.

ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ ئاللاھ تائالانىڭ: وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍتەرجىمىسى: روزىنى (قېرىلىق ياكى ئاجىزلىق تۈپەيلىدىن مۇشەققەت بىلەن) ئاران تۇتىدىغان كىشىلەر تۇتمىسا، كۈنلۈكى ئۈچۈن بىر مىسكىن تويغۇدەك تاماق فىدىيە بېرىشى لازىم دېگەن ئايىتىنى چۇشەندۇرۇپ «گەرچە روزا تۇتۇشقا قادىر بولالىسىمۇ ياشانغان بوۋاي-مومايلارغا روزا تۇتماستىن ھەر كۈنلۈك روزا ئۈچۈن بىر مىسكىنگە تويغۇدەك يېمەك بېرىشكە رۇخسەت قېلىنغان. بالا ئېمىتكۈچى ياكى ھامىلدار ئايال بالىنىڭ ياكى تۆرەلمىنىڭ سالامەتلىكىدىن ئەنسىرىسە، ئۇلارغىمۇ روزا تۇتماي ھەر كۈنلۈك روزا ئۈچۈن بىر مىسكىنگە يېمەك بېرىشكە رۇخسەت قېلىنغان.» [ئەبۇ داۋۇت رىۋايىتى2317-ھەدىس. شەيخ ئەلبانى رەھىمەھۇللاھ بۇ ھەدىسنى «ئىرۋائۇل غەلىل» ناملىق ئەسەردە سەھىھ دەپ كەلتۈرگەن].

مۇجتەھىدلەر پەتىۋالىرى تورى

Mujtehid.com

The post ھامىلدار ئايال ۋە بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ئايال تۇتالمىغان رامزان روزىسىنى قازاسىنى قىلىدۇ، فىدىيە بېرىشى بىھاجەت first appeared on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.

The post ھامىلدار ئايال ۋە بالا ئەمدۈرۈۋاتقان ئايال تۇتالمىغان رامزان روزىسىنى قازاسىنى قىلىدۇ، فىدىيە بېرىشى بىھاجەت appeared first on مۇجتەھىد پەتىۋا تورى.